ASMD to niezwykle rzadka choroba genetyczna, która może uszkadzać wiele narządów jednocześnie. Jej objawy bywają mało charakterystyczne, dlatego rozpoznanie często zajmuje dużo czasu. Wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie, ponieważ dostępne jest leczenie przyczynowe.

Czym jest ASMD?

ASMD, czyli niedobór kwaśnej sfingomielinazy, należy do lizosomalnych chorób spichrzeniowych. W organizmie brakuje enzymu odpowiedzialnego za rozkład sfingomieliny – substancji należącej do lipidów. W efekcie gromadzi się ona w komórkach i stopniowo prowadzi do uszkodzeń narządów. Choroba może występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Wyróżnia się trzy główne postacie ASMD:

  • typ A, który ma ciężki przebieg neurologiczny i rozpoczyna się zwykle w niemowlęctwie,
  • typ B o przewlekłym przebiegu trzewnym
  • typ A/B, który ma cechy obu pozostałych typów.

ASMD występuje wyjątkowo rzadko. Szacuje się, że w Polsce rozpoznanie ma zaledwie około 25 osób.

Możesz też kliknąć tutaj, żeby sprawdzić informacje na temat innej rzadkiej choroby, jaką jest hemoglobinuria napadowa nocna.

Objawy ASMD – powiększona śledziona może być pierwszym sygnałem

Jednym z najbardziej typowych objawów ASMD jest powiększenie śledziony. W wielu przypadkach powiększona jest również wątroba. Początkowo zmiany te mogą nie powodować wyraźnych dolegliwości, co utrudnia postawienie właściwego rozpoznania.

Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się:

  • bóle brzucha i problemy trawienne,
  • osłabienie kości,
  • łatwe powstawanie siniaków i krwawienia,
  • obniżona liczba płytek krwi,
  • problemy z oddychaniem,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej,
  • powikłania sercowo-naczyniowe.

U części chorych dochodzi do zajęcia płuc. Gromadzenie sfingomieliny może ograniczać ich prawidłowe funkcjonowanie i prowadzić do rozwoju choroby śródmiąższowej płuc.

Objawy ASMD nie muszą pojawiać się jednocześnie. Mogą również stopniowo narastać, dlatego ASMD bywa mylona z innymi chorobami.

Dlaczego diagnoza może trwać tak długo?

Powiększenie wątroby lub śledziony często kieruje diagnostykę w stronę chorób przewodu pokarmowego, wątroby czy układu krwiotwórczego. Co więcej, nieprawidłowe wyniki morfologii mogą skłonić lekarza do poszukiwania innych przyczyn małopłytkowości.

Podejrzenie ASMD wymaga wykonania specjalistycznych badań. Kluczowe jest sprawdzenie aktywności kwaśnej sfingomielinazy. Pomocnym i mało inwazyjnym rozwiązaniem jest test suchej kropli krwi (DBS), podczas którego materiał pobiera się z palca, a u niemowlęcia z pięty.

Rozpoznanie może zostać uzupełnione badaniem genetycznym genu SMPD1. W przypadku chorób tak rzadkich połączenie charakterystycznych objawów z odpowiednimi badaniami ma szczególne znaczenie.

Może Cię również zainteresuje artykuł opisujący objawy i metody leczenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA).

Leczenie daje pacjentom nadzieję

Przez lata osoby z ASMD mogły otrzymywać przede wszystkim leczenie objawowe i pozostawały pod stałą kontrolą lekarzy. Obecnie istnieje terapia enzymatyczna, która pozwala działać na przyczynę choroby.

Olipudaza alfa uzupełnia brakujący enzym i ogranicza gromadzenie sfingomieliny w organizmie. Badania wykazały m.in. zmniejszenie objętości śledziony i wątroby, poprawę funkcji płuc, korzystne zmiany profilu lipidowego oraz wzrost liczby płytek krwi.

Terapia nie usuwa przyczyny genetycznej choroby, ale może spowolnić jej rozwój i ograniczyć konsekwencje odkładania się sfingomieliny. Dlatego tak istotne jest rozpoznanie ASMD możliwie wcześnie – zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń narządów.

W przypadku bardzo rzadkich chorób świadomość lekarzy i pacjentów ma szczególne znaczenie. Objaw, który z pozoru może wydawać się związany z innym schorzeniem, czasem jest elementem znacznie większej układanki.

Dodaj komentarz

Related Projects