ASMD to niezwykle rzadka choroba genetyczna, która może uszkadzać wiele narządów jednocześnie. Jej objawy bywają mało charakterystyczne, dlatego rozpoznanie często zajmuje dużo czasu. Wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie, ponieważ dostępne jest leczenie przyczynowe.
Czym jest ASMD?
ASMD, czyli niedobór kwaśnej sfingomielinazy, należy do lizosomalnych chorób spichrzeniowych. W organizmie brakuje enzymu odpowiedzialnego za rozkład sfingomieliny – substancji należącej do lipidów. W efekcie gromadzi się ona w komórkach i stopniowo prowadzi do uszkodzeń narządów. Choroba może występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych.
Wyróżnia się trzy główne postacie ASMD:
- typ A, który ma ciężki przebieg neurologiczny i rozpoczyna się zwykle w niemowlęctwie,
- typ B o przewlekłym przebiegu trzewnym
- typ A/B, który ma cechy obu pozostałych typów.
ASMD występuje wyjątkowo rzadko. Szacuje się, że w Polsce rozpoznanie ma zaledwie około 25 osób.
Możesz też kliknąć tutaj, żeby sprawdzić informacje na temat innej rzadkiej choroby, jaką jest hemoglobinuria napadowa nocna.
Objawy ASMD – powiększona śledziona może być pierwszym sygnałem
Jednym z najbardziej typowych objawów ASMD jest powiększenie śledziony. W wielu przypadkach powiększona jest również wątroba. Początkowo zmiany te mogą nie powodować wyraźnych dolegliwości, co utrudnia postawienie właściwego rozpoznania.
Wraz z rozwojem choroby mogą pojawić się:
- bóle brzucha i problemy trawienne,
- osłabienie kości,
- łatwe powstawanie siniaków i krwawienia,
- obniżona liczba płytek krwi,
- problemy z oddychaniem,
- zaburzenia gospodarki lipidowej,
- powikłania sercowo-naczyniowe.
U części chorych dochodzi do zajęcia płuc. Gromadzenie sfingomieliny może ograniczać ich prawidłowe funkcjonowanie i prowadzić do rozwoju choroby śródmiąższowej płuc.
Objawy ASMD nie muszą pojawiać się jednocześnie. Mogą również stopniowo narastać, dlatego ASMD bywa mylona z innymi chorobami.
Dlaczego diagnoza może trwać tak długo?
Powiększenie wątroby lub śledziony często kieruje diagnostykę w stronę chorób przewodu pokarmowego, wątroby czy układu krwiotwórczego. Co więcej, nieprawidłowe wyniki morfologii mogą skłonić lekarza do poszukiwania innych przyczyn małopłytkowości.
Podejrzenie ASMD wymaga wykonania specjalistycznych badań. Kluczowe jest sprawdzenie aktywności kwaśnej sfingomielinazy. Pomocnym i mało inwazyjnym rozwiązaniem jest test suchej kropli krwi (DBS), podczas którego materiał pobiera się z palca, a u niemowlęcia z pięty.
Rozpoznanie może zostać uzupełnione badaniem genetycznym genu SMPD1. W przypadku chorób tak rzadkich połączenie charakterystycznych objawów z odpowiednimi badaniami ma szczególne znaczenie.
Może Cię również zainteresuje artykuł opisujący objawy i metody leczenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA).
Leczenie daje pacjentom nadzieję
Przez lata osoby z ASMD mogły otrzymywać przede wszystkim leczenie objawowe i pozostawały pod stałą kontrolą lekarzy. Obecnie istnieje terapia enzymatyczna, która pozwala działać na przyczynę choroby.
Olipudaza alfa uzupełnia brakujący enzym i ogranicza gromadzenie sfingomieliny w organizmie. Badania wykazały m.in. zmniejszenie objętości śledziony i wątroby, poprawę funkcji płuc, korzystne zmiany profilu lipidowego oraz wzrost liczby płytek krwi.
Terapia nie usuwa przyczyny genetycznej choroby, ale może spowolnić jej rozwój i ograniczyć konsekwencje odkładania się sfingomieliny. Dlatego tak istotne jest rozpoznanie ASMD możliwie wcześnie – zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń narządów.
W przypadku bardzo rzadkich chorób świadomość lekarzy i pacjentów ma szczególne znaczenie. Objaw, który z pozoru może wydawać się związany z innym schorzeniem, czasem jest elementem znacznie większej układanki.
Related Projects
Wstęp: co to jest refundacja sprzętu medycznego?
Refundacja sprzętu medycznego to forma wsparcia finansowego od Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), dzięki której pacjenci mogą otrzymać zwrot części lub nawet całości kosztów za niezbędne urządzenia medyczne — takie jak wózki inwalidzkie, pionizatory, materace przeciwodleżynowe, aparaty słuchowe, ortezy, protezy czy koncentratory tlenu.Celem refundacji jest...
Read More
Zdrowie
9 października, 2025
Wniosek na sprzęt medyczny — kto wystawia i jak zarejestrować go w systemie NFZ?
Sprzęt medyczny refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) może znacząco poprawić komfort życia pacjentów z niepełnosprawnościami lub chorobami przewlekłymi. Aby jednak uzyskać refundację, konieczne jest wystawienie i zarejestrowanie wniosku na sprzęt medyczny w systemie NFZ.W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, kto może wystawić wniosek, jak go zarejestrować, oraz na...
Read More
Zdrowie
10 października, 2025
Refundacja NFZ na wózek inwalidzki elektryczny – czy to możliwe?
Kto może rozważyć wózek inwalidzki elektryczny?
Wózek inwalidzki elektryczny jest szczególnie przydatny dla osób, które mają ograniczoną siłę w rękach, problemy z długotrwałym samodzielnym poruszaniem się lub choroby, które powodują szybkie męczenie się. Może być stosowany zamiast wózka aktywnego lub jako uzupełnienie — na przykład gdy w domu i w bliskim...
Read More
Zdrowie
13 października, 2025
Pomoc dla opiekunów osób niepełnosprawnych – kompleksowy przewodnik po świadczeniach
Opieka nad osobą niepełnosprawną to zadanie wymagające nie tylko czasu i zaangażowania, ale także ogromnej odpowiedzialności. Warto wiedzieć, że w Polsce opiekunowie osób niepełnosprawnych mają szereg praw i świadczeń, które mogą im ułatwić codzienne funkcjonowanie. Ten artykuł ma na celu przybliżenie najważniejszych kwestii związanych z urlopami, zasiłkami i świadczeniami dla...
Read More




