Dna moczanowa – jak złagodzić ból w domu?

Nagły ból, obrzęk i zaczerwienienie stawu mogą pojawić się bardzo szybko i utrudnić nawet zwykłe poruszanie się. W przypadku napadu dny moczanowej szybkie rozpoczęcie właściwego postępowania może ograniczyć nasilenie objawów. Co można zrobić samodzielnie, a kiedy potrzebna jest pomoc lekarza?

Dlaczego dna moczanowa powoduje tak silny ból?

Dna moczanowa rozwija się w związku z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego, który może tworzyć w organizmie kryształy moczanu sodu. Odkładają się one w stawach i mogą wywołać gwałtowną reakcję zapalną.

Napad często dotyczy stawu dużego palca u stopy, ale może również obejmować staw skokowy, kolano, palce rąk czy inne stawy.

Charakterystyczne objawy:

• nagły, bardzo silny ból,
• obrzęk i zaczerwienienie skóry,
• wyraźne ocieplenie okolicy stawu,
• duża wrażliwość na dotyk,
• ograniczenie ruchomości.

Objawy mogą pojawić się w ciągu kilku godzin, często w nocy. Nawet lekki nacisk pościeli na zajęty staw może być wtedy bardzo nieprzyjemny.

Dna moczanowa – co zrobić podczas napadu?

Podczas ostrego napadu warto przede wszystkim odciążyć bolący staw. Jeśli to możliwe, należy ograniczyć chodzenie i unikać aktywności, która zwiększa ból. Przy zajętej kończynie można ułożyć ją nieco wyżej, co może pomóc zmniejszyć obrzęk.

Pomocne może być również chłodzenie stawu. Zimny okład należy owinąć materiałem i przykładać na krótko, robiąc przerwy między kolejnymi zastosowaniami. Nie należy przykładać lodu bezpośrednio do skóry, ponieważ może to doprowadzić do jej uszkodzenia.

W czasie napadu lepiej unikać rozgrzewania mocno obrzękniętego i zaczerwienionego stawu, ponieważ ciepło może nasilać odczuwanie stanu zapalnego.

Leki – najważniejsze jest szybkie działanie

Jeżeli lekarz wcześniej zalecił konkretny lek na wypadek napadu, najlepiej zastosować go zgodnie z otrzymanymi instrukcjami możliwie wcześnie. W leczeniu ostrego napadu wykorzystuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, kolchicynę lub glikokortykosteroidy. Wybór zależy od stanu zdrowia pacjenta i przeciwwskazań.

Nie należy samodzielnie zwiększać dawek ani łączyć kilku leków przeciwzapalnych. Szczególnej ostrożności wymagają osoby z chorobami nerek, wrzodami żołądka, chorobami układu krążenia oraz przyjmujące leki wpływające na krzepnięcie.

Warto również pamiętać, że aspiryna nie jest dobrym wyborem do samodzielnego leczenia napadu dny. Małe dawki kwasu acetylosalicylowego stosowane z innych wskazań, na przykład kardiologicznych, nie powinny być odstawiane bez konsultacji z lekarzem.

Dna moczanowa – ile należy pić podczas napadu?

Odpowiednie nawodnienie jest ważne, ponieważ odwodnienie może sprzyjać wzrostowi stężenia kwasu moczowego i prowokować napad. Warto więc regularnie pić wodę, o ile nie ma przeciwwskazań wynikających z innych chorób.

Nie ma jednak potrzeby wypijania na siłę określonej, bardzo dużej ilości płynów. Osoby z niewydolnością serca, chorobami nerek lub innymi problemami zdrowotnymi powinny ustalić ilość płynów z lekarzem.

Podczas napadu należy zdecydowanie unikać alkoholu, szczególnie piwa i wysokoprocentowych napojów alkoholowych. Wskazane jest również ograniczenie napojów zawierających dużo cukrów i fruktozy.

Dieta w czasie zaostrzenia

Nie ma potrzeby przechodzenia na skrajnie restrykcyjną dietę ani całkowitego wykluczania wszystkich produktów zawierających puryny na kilka dni. Ważniejsze jest unikanie czynników, które mogą nasilać problem.

Podczas napadu warto ograniczyć:

• alkohol,
• podroby,
• duże ilości czerwonego mięsa,
• niektóre ryby i owoce morza,
• napoje słodzone dużą ilością cukru lub fruktozy.

Warto wybierać regularne, umiarkowane posiłki i nie doprowadzać do odwodnienia. Gwałtowne głodówki oraz szybkie odchudzanie również nie są dobrym sposobem na kontrolowanie dny moczanowej.

Dna moczanowa – kiedy konieczna jest konsultacja?

Pierwszy w życiu napad silnego bólu i obrzęku stawu powinien zostać oceniony przez lekarza. Objawy dny mogą przypominać inne choroby, w tym zakażenie stawu, które wymaga pilnego leczenia.

Szybkiej konsultacji wymaga szczególnie sytuacja, gdy pojawiają się:

• gorączka lub dreszcze,
• szybko narastający obrzęk i zaczerwienienie,
• bardzo silny ból bez wcześniejszego rozpoznania dny,
• wyraźne pogorszenie ogólnego samopoczucia,
• brak poprawy mimo zastosowanego leczenia.

Co zrobić, gdy napady się powtarzają?

Samo łagodzenie kolejnych napadów nie rozwiązuje przyczyny choroby. Przy nawracającej dnie moczanowej lekarz może zalecić leczenie obniżające stężenie kwasu moczowego. Takiej terapii nie należy samodzielnie rozpoczynać, przerywać ani modyfikować.

Poza lekami znaczenie ma również kontrola masy ciała, odpowiednie nawodnienie, ograniczenie alkoholu oraz dostosowanie diety do indywidualnej sytuacji pacjenta. Celem długoterminowego leczenia jest utrzymanie odpowiednio niskiego stężenia kwasu moczowego i zapobieganie kolejnym napadom oraz odkładaniu się kryształów w stawach.