Żywność, którą spożywamy, ma znaczenie nie tylko dla masy ciała czy kondycji serca. Sposób odżywiania może również wpływać na ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Eksperci podkreślają, że odpowiednio skomponowana dieta, aktywność fizyczna i utrzymywanie prawidłowej masy ciała powinny być ważnymi elementami profilaktyki przeciwnowotworowej.
Nawet 30 proc. nowotworów może być dietozależnych
Według dietetyków nawet około 30 proc. nowotworów złośliwych może mieć związek z czynnikami żywieniowymi. Nie oznacza to oczywiście, że konkretny produkt spożywczy bezpośrednio powoduje raka. Na ryzyko zachorowania wpływa wiele elementów, a dieta jest jednym z nich.
Znaczenie ma przede wszystkim ogólny sposób odżywiania. Warto ograniczać produkty wysokoprzetworzone, fast foody, nadmiar cukrów dodanych oraz przetworzone mięso. Istotne jest również kontrolowanie masy ciała, ponieważ nadwaga i otyłość są związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wielu chorób, w tym części nowotworów.
Eksperci zwracają uwagę także na aktywność fizyczną. Regularny ruch pomaga utrzymać prawidłową masę ciała i korzystnie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu.
A tutaj podpowiadamy, jak zmniejszyć ryzyko nowotworów u mężczyzn.
Zdrowy talerz zamiast restrykcyjnej diety
Współczesne zalecenia dotyczące żywienia coraz częściej przedstawia się za pomocą prostego modelu zdrowego talerza. Jego połowę powinny zajmować warzywa i owoce, natomiast pozostałą część warto podzielić między produkty pełnoziarniste oraz źródła białka i tłuszczu.
Takie podejście pozwala skupić się nie na pojedynczym „dobrym” lub „złym” produkcie, ale na całym posiłku. Przykładowo, obecność warzyw i produktów pełnoziarnistych może poprawiać wartość odżywczą posiłku zawierającego mięso.
Szczególne znaczenie ma ograniczenie mięsa przetworzonego. Warto także zwracać uwagę na ilość cukru znajdującego się w napojach oraz produktach spożywczych. Suplementy diety nie powinny natomiast zastępować prawidłowo skomponowanego jadłospisu.
Błonnik i mikrobiota jelitowa
Jednym z ważnych składników diety w kontekście zdrowia jelit jest błonnik. Znajduje się między innymi w warzywach, owocach, produktach pełnoziarnistych, nasionach i roślinach strączkowych. Jest również wykorzystywany przez mikroorganizmy zamieszkujące przewód pokarmowy.
Właśnie zależność między dietą, mikrobiotą jelitową i ryzykiem nowotworów jest obecnie intensywnie badana. Naukowcy analizują m.in. wpływ poszczególnych produktów oraz mikroorganizmów na stan zapalny, funkcjonowanie bariery jelitowej i odpowiedź immunologiczną.
Interesujące obserwacje dotyczą również raka jelita grubego. Niektóre badania wskazują na związek większego spożycia wybranych owoców, takich jak jabłka, cytrusy, kiwi czy arbuz, z niższym ryzykiem tego nowotworu. Nie oznacza to jednak, że pojedynczy produkt może uchronić przed rakiem. Znaczenie ma całościowy model żywienia.
Możesz też sprawdzić, jak produkty fermentowane wspierają zdrowie jelit i metabolizm.
Nadmierna masa ciała zwiększa zagrożenie
Profilaktyka nowotworowa nie kończy się na wyborze produktów spożywczych. Ważnym elementem jest również utrzymywanie prawidłowej masy ciała.
Nadwaga i otyłość stają się coraz poważniejszym problemem zdrowotnym. Nadmierna ilość tkanki tłuszczowej może wpływać m.in. na gospodarkę hormonalną i procesy zapalne zachodzące w organizmie, co może sprzyjać rozwojowi niektórych chorób nowotworowych.
Dlatego o prawidłową masę ciała warto dbać przez całe życie. Im wcześniej utrwalimy korzystne nawyki żywieniowe i aktywność fizyczną, tym łatwiej utrzymać je również w późniejszych latach.
Profilaktyka ze zdrową dietą
Dieta nie daje stuprocentowej ochrony przed nowotworami, ponieważ na zachorowanie wpływają również czynniki genetyczne, środowiskowe i losowe. Nie zmienia to jednak faktu, że codzienne wybory mogą mieć znaczenie dla ogólnego ryzyka.
W praktyce profilaktyka oznacza przede wszystkim różnorodne posiłki, dużą ilość warzyw i owoców, produkty pełnoziarniste, odpowiednią ilość błonnika, ograniczenie żywności wysokoprzetworzonej i mięsa przetworzonego oraz regularną aktywność fizyczną. Równie ważne pozostają zalecane badania profilaktyczne i unikanie palenia tytoniu.
Zdrowe odżywianie nie jest więc gwarancją uniknięcia raka, ale stanowi jeden z elementów stylu życia, który może pomóc ograniczyć ryzyko wielu chorób i wspierać organizm przez kolejne lata.
