Samotność może wpływać nie tylko na samopoczucie, ale również na funkcjonowanie układu nerwowego. Badania przeprowadzone na myszach pokazują, że izolacja społeczna może zmieniać aktywność określonych obwodów mózgu i w różny sposób wpływać na zachowania związane z alkoholem.
Samotność zmieniła zachowanie myszy
Naukowcy z Northwestern University obserwowali dorosłe myszy żyjące wcześniej w grupach. Część zwierząt umieszczono następnie pojedynczo, aby odtworzyć warunki izolacji społecznej.
Przez kolejne dwa tygodnie gryzonie miały przez godzinę dziennie wybór między wodą a 15-procentowym roztworem alkoholu. Wyniki różniły się zależnie od płci zwierząt.
Samce po izolacji stopniowo zwiększały spożycie alkoholu, natomiast samice piły go mniej. Pokazuje to, że reakcja na izolację nie musi być taka sama u wszystkich organizmów.
Naukowcy znaleźli konkretny obwód mózgu
U izolowanych samców zaobserwowano zwiększoną aktywność określonego połączenia neuronalnego między częścią ciała migdałowatego a przyśrodkową korą przedczołową.
Obszary te uczestniczą m.in. w przetwarzaniu emocji, stresu i podejmowaniu decyzji. Badacze chcieli sprawdzić, czy obserwowany obwód rzeczywiście ma związek ze zwiększonym zainteresowaniem alkoholem.
Wykorzystali do tego optogenetykę, czyli eksperymentalną technikę, która pozwala kontrolować aktywność wybranych neuronów za pomocą światła.
A tutaj dowiesz się, czy samotność i brak bliskich relacji może przyczyniać się do utraty słuchu.
Zmiana aktywności neuronów zmieniła zachowanie
Kiedy naukowcy pobudzili wspomniany obwód u samców, które nie były izolowane, zwierzęta zaczęły pić więcej alkoholu. Z kolei wyciszenie tego połączenia u izolowanych myszy zmniejszyło ich spożycie.
Wynik sugeruje, że określony mechanizm neuronalny może uczestniczyć w związku między izolacją społeczną a zachowaniami związanymi z alkoholem.
Nie oznacza to jednak, że u ludzi działa dokładnie ten sam mechanizm. Badanie przeprowadzono na zwierzętach. Dlatego jego wyniki nie mogą być bezpośrednio traktowane jako wyjaśnienie uzależnienia u człowieka.
Dlaczego kobiety i mężczyźni mogą reagować inaczej?
Różnica między samcami i samicami myszy jest jednym z ciekawszych elementów eksperymentu. Naukowcy podejrzewają, że odmienne reakcje mogą być związane z różnicami w działaniu obwodów neuronalnych oraz hormonów.
Potrzebne są jednak dalsze badania, aby ustalić, jakie dokładnie mechanizmy odpowiadają za te różnice i czy podobne zjawiska występują u ludzi.
Samotność a ryzyko problemów z alkoholem
Wyniki eksperymentu wpisują się w szersze zainteresowanie związkiem między izolacją społeczną, stresem i używkami. Samotność nie oznacza oczywiście, że dana osoba rozwinie uzależnienie.
Warto jednak zwrócić uwagę na sytuacje, w których alkohol zaczyna być wykorzystywany jako sposób radzenia sobie z trudnymi emocjami, stresem lub brakiem kontaktu z innymi ludźmi. W takim przypadku pomoc psychologiczna, psychiatryczna lub specjalistyczna terapia uzależnień może być ważnym elementem wsparcia.
Sprawdź też, czy samotność zawsze oznacza większe ryzyko chorób u seniorów.
Co może przynieść dalsza nauka?
Badacze chcą sprawdzić, czy podobne mechanizmy występują również u ludzi. Jeśli uda się lepiej poznać zależności między izolacją społeczną, aktywnością mózgu i używaniem alkoholu, może to w przyszłości pomóc w opracowywaniu bardziej dopasowanych metod leczenia.
Na razie jest to wynik badań przedklinicznych, a nie dowód na istnienie konkretnej terapii uzależnienia u człowieka.
